Những ngày gần đây, các công viên, quảng trường và khu dân cư tại Hà Nội liên tục ghi nhận sự xuất hiện của những chú chó được thả rông hoặc dắt đi dạo mà không có rọ mõm. Hành vi này không chỉ gây phiền phức cho cộng đồng mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, đặc biệt là đối với trẻ em và những người già yếu. Vấn đề quản lý thú cưng, trong đó có chó nuôi, đã trở thành một trong những thách thức quan trọng cần được giải quyết trong quản lý đô thị hiện đại.
Hình ảnh thường thấy tại các khu vực công cộng
Mỗi sáng sớm hoặc chiều tối, khi người dân ra công viên tập thể dục hoặc thư giãn, không hiếm gặp những con chó lớn đi lại tự do mà không có bất kỳ thiết bị an toàn nào. Một số chủ nuôi thừa nhận họ cho chó thả rông để động vật được tự do hoạt động, nhưng lại không xem xét đến các nguy hiểm có thể xảy ra. Nhiều trường hợp, các chú chó không chỉ thả rông mà còn được dắt mà không có rọ mõm, cho phép chúng có khả năng cắn người nếu bị kích thích hoặc sợ hãi.
Phóng uế bừa bãi cũng là vấn đề lớn. Những con chó này thường đi tiểu, đại tiện tại các khu vực công cộng mà không được chủ nuôi dọn sạch. Tại một số công viên nổi tiếng của Hà Nội, người dân đã phát hiện lượng phân chó rất lớn tích tụ ở các góc cây cỏ, gây mất vệ sinh môi trường và tiềm ẩn nguy cơ lây lan bệnh tật.
Những nguy hiểm tiềm ẩn cần cảnh báo
Theo các chuyên gia y tế, chó không có rọ mõm có khả năng cắn người cao hơn đáng kể. Đặc biệt, các em nhỏ thường không biết cách xử lý khi chó tiến gần hoặc có dấu hiệu hung dữ, dễ dẫn đến chấn thương. Bên cạnh đó, các bệnh truyền nhiễm từ chó như bệnh do Toxoplasma, giun móc, và các bệnh ngoài da cũng có thể lây truyền thông qua phân hay lễch tiểu của chúng, đặc biệt khi nó không được xử lý vệ sinh.
Có những trường hợp trẻ em bị chó lạ cắn hoặc làm ngã do sợ hãi, dẫn đến chấn thương và tinh thần bị ảnh hưởng. Không ít phụ huynh đã phải đưa con em đi tiêm ngừa bệnh dại sau khi bị chó cắn tại các khu vực công cộng. Những sự cố này hoàn toàn có thể phòng tránh nếu chủ nuôi chó tuân thủ quy định.
Quy định hiện hành và tình trạng tuân thủ
Tại Hà Nội, việc nuôi chó ở khu vực đô thị phải tuân theo nhiều quy định. Trong đó, chó phải được tiêm chủng, cấp giấy phép nuôi, và quan trọng nhất là phải sử dụng rọ mõm khi đi ra ngoài hoặc thả rông ở những nơi công cộng. Tuy nhiên, tình trạng tuân thủ các quy định này vẫn còn thấp. Nhiều chủ nuôi chó cho rằng việc sử dụng rọ mõm làm chó khó chịu, vì vậy họ chỉ chọn cách thả chó tự do mà không quan tâm đến quy định hoặc hậu quả có thể xảy ra.
Thực tế, các lực lượng quản lý địa phương tuy có biết về tình hình nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc xử lý và thực thi quy định. Nguyên nhân là do không đủ nhân lực để canh chừng, hoặc tính tuân thủ pháp luật của cộng đồng chưa đủ cao. Nhiều trường hợp, khi bị phát hiện, chủ nuôi chó cũng chỉ nhận lời khuyên mà ít bị xử phạt thực sự.
Giải pháp và hướng xử lý
Để giải quyết vấn đề này, cần có sự kết hợp giữa giáo dục cộng đồng và thực thi pháp luật nghiêm ngặt hơn. Những chủ nuôi chó cần được tuyên truyền rõ hơn về trách nhiệm của họ đối với xã hội và các quy định liên quan. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần tăng cường tuần tra, phát hiện và xử lý những trường hợp vi phạm quy định nuôi chó.
Một số ý kiến cho rằng thành phố nên mở rộng các khu vực chơi riêng cho chó, nơi chúng có thể tự do chạy nhảy mà không gây nguy hiểm cho những người dân khác. Đây sẽ là cách giải quyết hoàn hảo cho cả chủ nuôi lẫn cộng đồng, cho phép chó được tự do vận động trong một môi trường an toàn và được kiểm soát.
Một trường hợp ở khu dân cư trên đường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm cho thấy, khi cộng dân phản ánh về chó thả rông gần trường học, chính quyền địa phương đã phối hợp với phòng quản lý thú cưng để nhắc nhở các chủ nuôi, và tình hình đã cải thiện đáng kể. Điều này chứng tỏ rằng khi có sự chủ động từ cả cộng dân lẫn chính quyền, vấn đề hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt.